De waarde van open, interactieve ambtelijke organisaties is voor de kenniseconomie vele malen groter dan de beslotenheid van naar binnen gekeerde overheidsinstanties
De internetsamenleving vraagt om een open, interactieve overheid
Maatschappelijke druk
Openheid is een fundamentele basisvoorwaarde voor organisatorische vernieuwing van overheden. Vanuit de samenleving is er toenemende druk om:
- burgers meer en beter te betrekken bij beleid en planvorming
- verantwoording van activiteiten en omgang met publieke gelden
- interactieve samenwerking in de internetsamenleving en kenniseconomie
Deze ontwikkelingen vragen om een verregaand open en transparante werkwijze van
ambtelijke organisaties.
Fundamenteel anders werken
De transitie van een besloten naar verregaand open werkwijze is een grote stap en fundamentele (cultuur)verandering voor ambtelijke organisaties. De vernieuwing omvat met name de verschuiving van inspraak en transparantie achteraf naar stakeholderparticipatie, interactie en transparantie via internet vooraf.
De meest effectieve oplossing om deze transitie te realiseren is door stapsgewijs steeds meer taken, activiteiten, begrotingen en nieuwe projecten, intern en extern, op een verregaand open wijze uit te voeren.
Stapsgewijs innoveren
Voor een verregaande open werkwijze van overheden is nieuwe wetgeving niet nodig. Evenals bij burgerparticipatie is verwijzing naar een nieuwe werkwijze in nota’s, moties, kwaliteitshandvesten of projectopdrachten voldoende om een nieuwe werkwijze van ambtelijke organisaties te initiëren.
Verstandig is om te starten met pilotprojecten. Om vervolgens structureel de transparantie van taken en het aantal open projecten per jaar met bijvoorbeeld 15% te verhogen. Op deze wijze ontstaat een stapsgewijs leerproces waardoor in 7-10 jaar een fundamentele organisatieverandering is door te voeren.
Kwaliteitsrichtlijn Open Projecten
De praktijk m.b.t. burgerparticipatie leert dat verwijzing naar kwaliteitsrichtlijnen voorkomt dat ambtelijke organisaties zelf de regels en werkwijze bepalen. De Nationale ombudsman ontvangt hierover regelmatig klachten.
Voor open projecten is de open standaard Coördinatie van Open OverheidsProjecten (COOP) beschikbaar. De werkbladen en checklijsten bij deze kwaliteitsrichtlijn ondersteunen projectleiders en zorgen voor een overzichtelijke verantwoording van de projectuivoering.
